Delen     Populaire blogs     Volgende blog Ľ
Blog maken     Inloggen
_
Cookies op 50plusser.nl

50plusser maakt gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken. 50plusser gebruikt functionele en analytische cookies om u een optimale bezoekerservaring te bieden. Bovendien plaatsen derde partijen tracking cookies om u gepersonaliseerde advertenties te tonen en om buiten de website van 50plusser relevante aanbiedingen van 50plusser te doen. Ook worden er tracking cookies geplaatst door social media-netwerken.
Door op Akkoord te klikken gaat u hiermee akkoord.

Akkoord
 
Geen cookies


Klik hier voor meer informatie.
Erfgooier
_
Home__Weblog__Prikbord__Foto's__Links__Gastenboek__Zoeken__Tip__Login
_

_

Andere artikelen



Doodgeschoten op zijn eigen grond



Hendrik Smit werd op 1 mei 1903 doodgeschoten bij het Laarderhek, een van de toegangen tot de Blaricummer Meent. Hij was 22 jaar. Hij was de jongere broer van mijn opa Gijs Smit. Hendrik was er één van de groep Erfgooiers, die tot de oppositie behoorde van het toenmalige bestuur van de Vereeniging van Stad en Lande van Gooiland.

Op 4 mei 1900 werd er in een vergadering van ca.200 Erfgooiers in de Grote Kerk te Naarden een tegenbestuur gevormd. Er bestond veel ongenoegen t.a.v. de regelgeving van het toenmalige bestuur van Stad en Lande van Gooiland. In 1903 weigerde een aantal opposanten hun vee te laten brandmerken door de meentmeesters van het “oude bestuur” en hun het weidegeld te betalen. Het vee werd in beslag genomen en de meentmeesters sloten de hekken. Bewaking werd ingesteld. Hier en daar werd oogluikend toegang verleend tot de weidegronden, maar bij het Laarderhek aan de Blaricummer Meent kwam het tot ongeregeldheden. Het tegenbestuur had ook een eigen brandmerk ingesteld en meende het volle recht te hebben op toegang tot “hun eigen” meentgronden

In de vroege ochtend van de 1ste mei haalde moeder Hendrikje Smit-Voskuilen haar jongste zoon Hendrik uit bed. Waarom koos zij ervoor om de jongste en niet , zoals je zou verwachten, de oudste te waarschuwen dat er moeilijkheden waren en dat zijn aanwezigheid gewenst was? In mijn familie gaat het verhaal dat ze haar oudste wilde sparen, hij was nodig op de boerderij en had ook lang niet het imponerende postuur van zijn jongere broer. Hij had een bezonnen en bezonken persoonlijkheid, Hendrik trad meer op de voorgrond en kon goed zijn woordje doen.

Aangekomen met hun vee bij het toegangshek van de Meent, stuitten de boeren op een tweetal daar gestationeerde infanteristen. Met het oog op mogelijke ongeregeldheden had de burgemeester van Blaricum een detachement infanterie dat lag ingekwartierd in Blaricum, opgeroepen om de toegangen tot de Meent af te zetten. Zij beletten de boeren het hek naar de Meent te openen en losten een aantal waarschuwingsschoten. De laatste woorden van Hendrik waren: “Dàt zullen ze toch niet durven, je op je eigen grond dood te schieten?” De soldaten hadden opdracht tot vuren gekregen van de Blaricumse burgemeester. Het volgende ogenblik werd Hendrik dodelijk getroffen in zijn zij. De boeren aanwezig , waaronder Harmen Vos, namen hem op en vervoerden hem op een kruiwagen naar de nabije R.K. pastorie. Ook de burgemeester was direct ter plaatse. De pastoor diende hem de laatste sacramenten toe. Hendrik heeft nog ongeveer een uur geleefd, voordat hij zijn laatste adem uitblies.

Zijn in allerijl gewaarschuwde ouders kwamen lopend naar Blaricum en troffen hun zoon niet meer in leven aan. Groot was het verdriet van de ouders en vooral zijn moeder Hendrikje was wanhopig. Zij voelde zich uitermate schuldig aan de dood van haar jongste zoon. Zij was het immers die hem wakker had gemaakt om mee te gaan ?

Dat had ze helemaal niet hoeven doen, ze had ook kunnen denken: laten die anderen maar gaan, het kan gevaarlijk worden. Iedereen wist natuurlijk dat er militairen waren opgeroepen om toegangen tot de Meentgronden te bewaken. Ze heeft het toch gedaan en koos haar jongste zoon om zijn zaak en die van de oppositie hard te maken.

Burgerlijke ongehoorzaamheid’ , zou je nu zeggen, maar gezien in het licht van die tijd, woog het zwaarder. Er speelden ook zaken als : gevestigde orde t.o. nieuwe lichting jonge veehouders. Wie mag wanneer en op welke weidegronden zijn vee laten grazen? En wie bepaalt dat? In dat jaar waren de dagen dat de meenten voor scharing werden opengesteld, op 1 mei en 12 mei. Het betrof uitsluitend vee dat het brandmerk van Stad en Lande droeg. 1 Mei was de schaardag voor het zgn. harde op de Meent, het meest onvruchtbare gedeelte. Geen boer die daar graag zijn vee had rondlopen. De 12de mei was aangewezen voor het betere gedeelte. Ik kan me zo indenken dat het tegenbestuur hun vee ook op de betere gronden wilde laten weiden. Zeker nu het gebrandmerkt was met hun eigen merk, had het ook toegang tot hun ‘eigen’ grond. 200 Erfgooiers die de oppositie vormden met een eigen bestuur, een niet onaanzienlijke groep , moesten toch gehoor hebben kunnen vinden, zou je nu zeggen. Maar het liep in die tijd allemaal anders en de gemoederen liepen zo hoog op, dat het een slachtoffer kostte.

Hendrik werd begraven op het St. Janskerkhof, alwaar er een klein monument in de vorm van een kruis in rood graniet voor hem werd opgericht. Het graf werd enige tijd geleden geruimd, maar er zijn plannen om het monument in ere te herstellen.

Hendrik Smit is tenslotte een historische figuur in het kader van de Erfgooierskwestie.

Hendrikje , de moeder, heeft nooit vrede met zijn dood kunnen krijgen. Ze bleef vervuld van een groot schuldgevoel en heeft zich nooit meer op straat vertoond, zelfs niet om naar de kerk te gaan. Dat is veelzeggend. Want ooit was ze een actieve, gelovige vrouw en een trouw kerkgangster. Ze woonde tot aan haar dood aan de Eemnesserweg , in het witte huis grenzend aan de Prinsemarij. Ze kwam alleen buiten op het binnenplaatsje achter haar huis. Ze heeft haar zoon 32 jaar overleefd.

De dood van Hendrik Smit heeft er mede toe geleid dat in 1912 de “erfgooierswet”tot stand is gekomen.

Gerard H.T. Smit.

Oud Laren 5A

1251 BL Laren





Geplaatst op 25 april 2011 22:14 en 706 keer bekeken



Deel dit artikel via:





_
R
eacties van leden


Je reactie
Naam   Gast
Reactie   
  _
Captcha_Beveiligingsvraag

Welk dier is dit?
_





_
Gooilander  
15 mei 2011 19:36
Beste Gerard,

Waarom heb je jouw foto van het grafmonument er niet bij je weblog geplaatst.

Vriendelijke groeten,
Frans